Tashin farashin mai sakamakon rikicin Iran na barazana ga tattalin arzikin Afirka

Ƙasashen da suka dogara da shigo da mai na fuskantar ƙarin tsadar rayuwa da hauhawar farashi Tashin farashin mai a duniya sakamakon rikicin da ke tsakanin Iran da Isra’ila na barazana ga tattalin arzikin ƙasashen Afirka, musamman waɗanda suka dogara da shigo da mai. Masana sun ce yawancin ƙasashen Afirka suna shigo da kayayyakin man fetur da suke amfani da su, lamarin da ke sa su cikin matsala idan an samu tashin hankali a yankunan da ke samar da mai a duniya, musamman Gabas ta Tsakiya. Nick Hedley, mai sharhi kan makamashi a kamfanin Zero Carbon Analytics, ya ce Afirka na shigo da mai fiye da yadda take fitarwa, abin da ke nufin nahiyar ba ta da kariya daga irin waɗannan tashe-tashen hankula. Ya bayyana cewa idan samar da mai a duniya ya ragu, farashi zai ƙaru sannan darajar kuɗaɗen ƙasashen Afirka na iya raguwa yayin da masu zuba jari ke mayar da kuɗaɗensu zuwa kadarori masu kariya kamar dalar Amurka. Masana sun tunatar da irin abin da ya faru a shekarar 2022 lokacin da Rasha ta kai hari Ukraine, wanda ya sa farashin mai a Afirka ta Kudu ya tashi da fiye da kashi 25 cikin ɗari cikin watanni shida. Ana kuma nuna damuwa kan muhimmancin Mashigin Ruwan Hormuz, wata mahadar jiragen ruwa da kusan kashi biyar cikin ɗari na ɗanyen mai na duniya ke bi ta cikinta. Duk wani rikici a yankin na iya janyo cikas ga jigilar mai. Tasirin tashin farashin mai zai sha bamban tsakanin ƙasashen Afirka. Ƙasashe irin su Kenya da Uganda sun ce samar da mai bai sauya ba, yayin da Nijeriya da Ghana ke samar da ɗanyen mai amma suna shigo da yawancin tataccen man da suke amfani da shi. Masana sun ce idan farashin mai ya ci gaba da kasancewa sama da dala 100 kan kowace ganga, ƙasashen da ke fitar da mai kamar Nijeriya da Angola da Algeria da Libya za su iya samun ƙarin kuɗaɗen shiga. Sai dai ga yawancin al’ummomin Afirka, babban tasirin shi ne ƙarin tsadar rayuwa. Tashin farashin mai na iya ƙara farashin sufuri da na kayayyakin abinci, saboda yawancin abinci ana jigilar su ne ta hanyar man fetur. Masana tattalin arziki sun kuma yi gargadin cewa ƙasashen da ke ƙarƙashin shirye-shiryen lamuni na Asusun Ba da Lamuni na Duniya (IMF) na iya fuskantar ƙarin matsin tattalin arziki saboda ƙarin kuɗin shigo da makamashi. Cikin ƙasashen da ake ganin za su fi fuskantar wannan matsin akwai Sudan da Gambia da Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya da Lesotho da Zimbabwe. Masu sharhi sun ce rikicin na iya ƙara ƙarfafa kiraye-kirayen da ake yi ga ƙasashen Afirka su rage dogaro da shigo da mai ta hanyar bunƙasa makamashi na cikin gida da kuma saka jari a makamashi mai tsafta.